Judit

Yer yer kitapla kavga ederek İşin Aslı, Judit Ve Sonrası'nı bitirdim hafta sonu. Üç bölümden mürekkep romanın ilk bölümünde bir kadın evliliğini anlatıyor, ikinci bölüm ise kocasının anlattıkları, vallahi bu kocalı bölümü biraz ite kaka okudum çünkü uzun uzun Macar burjuva sınıfı tarifleri vardı. Sonra üçüncü bölümde "diğer kadın" Judit kendi gözünden anlatıyor olan biteni. Judit hayatıma bir güneş gibi doğdu.

İlk iki bölümde Judit'in bahsi geçiyor tabii bol bol, evin hizmetçisi Judit ve olayların da bir hayli merkezinde bir karakter. Ama sıra Judit'e gelip de kendi hikayesini anlatmaya başlayınca bayağı çarpıldım. Sanırım Marai'nin iyi yazarlığı tam da burada patlak veriyor. Yüzlerce sayfa bir burjuva çiftin hayatını okumuşuz, gözümüzün önünden kolalı gömlekler, ölçülü gülümsemeler, devasa davet sofraları, hazırolda edilen kahvaltılar geçmiş. Judit buralarda sadece kenarda bekleyen bir hizmetçi, konuşmadan gözleriyle aşk yeminleri eden bir kadın.

Sonra Judit ağzını açıyor ve kısmen onun yüzünden kısmen de ondan bağımsız, halihazırda dökülmeye başlamış olan her şey çöküyor komşular, o zengin evleri çöküyor, ilişkiler çöküyor, dünya çöküyor. İki dünya savaşı arası başlayan hikayenin son bölümünde Judit hem kendini hem de 2. Dünya Savaşı sırasında Budapeşte'yi anlatıyor. Valla o kadar sade ama o kadar güçlü tarif etmiş ki Marai o kuşatma altındaki şehri ve hayatı, son birkaç gündür aklımdan çıkmıyor.

Uzun alıntı yapacağım; savaş ve kuşatma sürmekte, Judit kendi tabiriyle bir "sanatçımsı"nın evinde, sanatçımsı diyor ki:

"Güzel olan herkesin şüpheli sayılacağı bir dünya geliyor. Ve yetenekli olan herkesin. Ve karakter sahibi olan herkesin" dedi sert sert. Boğuk bir sesle konuşuyordu. "Anlamıyor musunuz? Güzellik bir hakaret olacak. Yetenek bir kışkırtma. Karakter ise bir suikast. Çünkü şimdi onlar geliyor, sürüne sürüne dört bir yandan ortaya çıkıyorlar, yüz binlercesi, belki daha da fazlası. Her taraftan geliyorlar. At hırsızı tipliler. Yeteneksizler. Karakter fukaraları. Ve güzel olanın üzerine vitriol dökecekler. Yeteneğe zift, kükürt ve iğrenç iftiralarla zulmedecekler. Ve karakter sahibi olanı bıçaklayacaklar. Geldiler bile. Ve sayıları gittikçe artıyor. Dikkatli olun."

Sonra tekrar masanın başına oturdu ve iki eliyle yüzünü kapadı. Uzun süre böyle oturdu. Sonra birden sordu: "Kahve yapayım mı?"

Üç kere okudum burayı, o kahveye dair ani soru beni çok kalbimden vurdu.

Okumak da biraz idman gerektiriyor sanırım, bende öyle oluyor en azından. Ölülü Cinayet Gizemleri okuya okuya çaptan düşüyorum, biraz edebi bir şey okumaya kalkınca zorla ders çalışan çocuk gibi gözlerim sulanıyor, teflonmuşum gibi üzerimden kayıp gidiyor cümleler.

Judit'ten sonra araya tatlış bir şey sokayım dedim, kısacık bir öykü seçkisinin ortalarında sinir içinde kaldım. Gözüm seğirerek bitirdim onu, gecenin bir saatiydi, ne yapacağımı bilemedim, can havliyle gene bir Harlan Coben'e başladım. En azından başıma ne geleceğini biliyorum, seri katil var, o var, bu var.

Kitap Eki dergisinin Ocak sayısını okuyup bitirdim nihayet, bir miktar kitap not aldım kenara, üç tanesini dayanamayıp sipariş ettim bile. Kitap Eki'nin Şubat sayısını da sipariş ettim. Aslında Kızılay'da Turhan Kitabevi'nde satılıyormuş ama hazır eve kitap geliyorken araya sıkıştırdım dergiyi de.

Gideyim yoğurt alayım, biraz yürümüş olayım, cam şişeleri kumbaraya atayım. Nasılsınız, iyi misiniz?